ปรับพฤติกรรมเด็กก้าวร้าว

 

พฤติกรรมก้าวร้าวเป็นปัญหาต่อเมื่อมีความรุนแรงเกิดขึ้นบ่อยจนกระทบต่อการดำเนินชีวิตของเด็กและความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง หากไม่ได้รับการดูแลแก้ไขที่เหมาะสม จะกลายเป็นอุปนิสัยติดตัวจนถึงวัยผู้ใหญ่

 

สาเหตุของพฤติกรรมก้าวร้าวขึ้นกับ 3 ปัจจัยหลัก คือ

• ชีวภาพ

ได้แก่ โครงสร้างทางสมองและระดับของสารเคมีที่นำสัญญาณประสาทในสมอง ซึ่งมีผลต่อพื้นอารมณ์ของเด็กแต่ละคน ทำให้เป็นคนใจร้อนหรือใจเย็น

• จิตใจ

ได้แก่ ลักษณะบุคลิกภาพของเด็กที่เกิดจากการเลี้ยงดู ทำให้มีความมั่นคงทางอารมณ์สูงหรือต่ำ อดทนรอคอยได้มากหรือน้อย หรือถูกเลี้ยงดูโดยตามใจ เอาแต่ใจตัวเอง

• สิ่งแวดล้อม

เช่น พฤติกรรมก้าวร้าวในครอบครัว พฤติกรรมก้าวร้าวผ่านทางสื่อ เช่น ทีวี วิดีโอเกม หรือภาพยนตร์

นอกจากนี้พฤติกรรมก้าวร้าวในเด็กบางราย อาจเกิดจากปัญหาด้านจิตใจ จำเป็นต้องได้รับความช่วยเหลือจากจิตแพทย์ เช่น

• เด็กที่มีภาวะวิตกกังวล ซึมเศร้า จะมีอารมณ์หงุดหงิด ก้าวร้าวได้ง่าย

• เด็กสมาธิสั้นจะมีปัญหาการควบคุมอารมณ์ จะมีพฤติกรรมก้าวร้าวง่ายกว่าเด็กทั่วไป

 

การช่วยเหลือ ต้องใช้หลายวิธีร่วมกัน

1. สื่อให้เด็กรู้ว่า ผู้ใหญ่ยอมรับอารมณ์ความรู้สึกของเขาแต่ไม่ยอมรับพฤติกรรมก้าวร้าว

2. ถ้าการกระทำของเด็กรุนแรง ทำลายข้าวของเสียหาย หรืออาจเกิดอันตราย ผู้ใหญ่จำเป็นต้องเข้าจัดการทันทีโดยการจับหรือกอดเด็กไว้เพื่อระงับเหตุ

3. ผู้ใหญ่ต้องรับฟังเด็ก ให้โอกาสเด็กอธิบายเล่าเหตุการณ์ ไม่ด่วนสรุปว่าเขาผิด เพราะเด็กต้องการเพียงการรับฟังจากผู้ใหญ่บ้าง

4. เมื่อเด็กสงบ ชี้แจงให้เข้าใจถึงสาเหตุที่ไม่ควรทำ ด้วยคำอธิบายที่กะทัดรัด ชัดเจน

5. หลีกเลี่ยงคำพูดตำหนิที่ทำให้เกิดปมด้อย เช่น นิสัยไม่ดี ดื้อ เกเร ก้าวร้าว อันธพาล ถ้าจะตำหนิก็ตำหนิที่การกระทำ เช่น “แม่ไม่ชอบที่หนูเอาไม้ไปขว้างคุณปู่แบบนี้”

6. ให้เด็กรับผิดชอบต่อสิ่งที่ตนเองกระทำลงไป เช่น เก็บกวาดข้าวของที่เสียหายจากการอาละวาด ขอโทษผู้ใหญ่ งดค่าขนม งดดูทีวีหรือเล่นเกม เป็นต้น

 

ขอบคุณข้อมูลจาก

นายแพทย์ไกรสิทธิ์ นฤขัตพิชัย

โรงพยาบาลมนารมย์